بازگشت محتاطانه خطوط بزرگ کانتینری به سرخ و سوئز؛ در حال حاضر خطوط کشتیرانی مسیرهای خود را به‌صورت مرحله‌ای و سرویس‌به‌سرویس تغییر می‌دهند و در برخی موارد تنها یک جهت از سفر از مسیر سوئز انجام می‌شود.

به گزارش ، با وجود ادامه ریسک‌های امنیتی در دریای سرخ و باب‌المندب، برخی خطوط بزرگ کشتیرانی روند بازگشت تدریجی به مسیر سوئز را آغاز کرده‌اند، تصمیمی که از یک سو زمان سفر و ظرفیت ناوگان را بهبود می‌دهد و از سوی دیگر، شرکت‌ها را با ریسک‌های امنیتی و عملیاتی همچنان نامطمئن مواجه می‌کند.

بازگشت تدریجی خطوط کشتیرانی کانتینری به دریای سرخ و کانال سوئز وارد مرحله تازه‌ای شده است، روندی که پس از نزدیک به سه سال تغییر مسیر گسترده کشتی‌ها به سمت دماغه امید نیک، بار دیگر مسیر کوتاه‌تر میان آسیا و اروپا را در کانون توجه قرار داده است.

این تغییر در شرایطی رخ می‌دهد که تحولات امنیتی در منطقه همچنان ادامه دارد. با این حال، برخی خطوط کشتیرانی پس از ارزیابی شرایط عملیاتی و امنیتی، تصمیم گرفته‌اند بخشی از سرویس‌های خود را به مسیر دریای سرخ و کانال سوئز بازگردانند.

یکی از عوامل اصلی این تصمیم، کاهش قابل توجه زمان سفر است. استفاده از مسیر سوئز در مقایسه با عبور از دماغه امید نیک می‌تواند مدت زمان سفر میان آسیا و اروپا را کاهش دهد و به خطوط کشتیرانی اجازه دهد از کشتی‌های خود بهره‌وری بیشتری داشته باشند.

با این حال، بازگشت به دریای سرخ به معنای عادی‌شدن کامل شرایط نیست. خطوط کشتیرانی در حال حاضر مسیرهای خود را به‌صورت مرحله‌ای و سرویس‌به‌سرویس تغییر می‌دهند و در برخی موارد تنها یک جهت از سفر از مسیر سوئز انجام می‌شود.

برای نمونه، MSC در سرویس Indusa اعلام کرده است که بخش غرب‌رو این سرویس از مسیر دریای سرخ عبور خواهد کرد، در حالی که سفرهای شرق‌رو همچنان از مسیر دماغه امید نیک انجام می‌شود. نخستین سفر غرب‌رو با کشتی MSC Domna X از کلمبو در ۲۳ سپتامبر برنامه‌ریزی شده است.

پیش از آن نیز Maersk و Hapag-Lloyd اعلام کرده بودند چهار سرویس همکاری Gemini را به مسیر دریای سرخ و کانال سوئز منتقل خواهند کرد. این سرویس‌ها شامل NE4، SE1، SE2 و IEX هستند.

بازگشت COSCO به سوئز

بنابر اعلام کانتینرنیوز، در ۱۶ سپتامبر، کشتی کانتینری OOCL Portugal متعلق به شبکه COSCO Shipping Lines از کانال سوئز عبور کرد. این کشتی با ظرفیت ۲۴ هزار و ۱۸۸ TEU از بلژیک به سمت چین در حرکت بود و نخستین عبور جنوب‌رو COSCO از کانال پس از تشدید بحران دریای سرخ و باب‌المندب محسوب شد.

اداره کانال سوئز اعلام کرده است که تردد کشتی‌های کانتینری در این مسیر در سال ۲۰۲۶ نشانه‌هایی از بهبود نشان داده است. بر اساس آمار این سازمان، تناژ خالص کشتی‌های کانتینری عبوری از کانال در فاصله ژانویه تا اوت ۲۰۲۶ به حدود ۷۲.۱ میلیون تن رسیده که نسبت به ۴۶.۷ میلیون تن در مدت مشابه سال قبل، ۵۴.۲ درصد افزایش داشته است.

یکی از مهم‌ترین پیامدهای بازگشت به سوئز، کاهش زمان سفر و در نتیجه آزاد شدن بخشی از ظرفیت ناوگان است.

در دوره‌ای که خطوط کشتیرانی مسیر دماغه امید نیک را انتخاب می‌کردند، برای حفظ برنامه‌های هفتگی مجبور بودند تعداد بیشتری کشتی در برخی سرویس‌ها به کار گیرند. بازگشت به سوئز می‌تواند به خطوط اجازه دهد همان سرویس‌ها را با تعداد کمتری کشتی اداره کنند و کشتی‌های آزادشده را در بخش‌های دیگر شبکه به کار بگیرند.

MSC نیز اعلام کرده است که بازگشت چهار سرویس اصلی آن به مسیر سوئز می‌تواند امکان انجام هر سرویس با دو کشتی کمتر را فراهم کند و ظرفیت بیشتری را در سایر بخش‌های شبکه آزاد سازد.

تصمیم خطوط برای بازگشت به دریای سرخ به معنی از بین رفتن ریسک‌های امنیتی نیست. در واقع، خطوط کشتیرانی همچنان شرایط منطقه را به‌صورت مستمر زیر نظر دارند و برای تغییر مجدد مسیرها آمادگی دارند.

MSC نیز تأکید کرده که برنامه‌های اضطراری همچنان برقرار است و در صورت تغییر شرایط، سفرهای مشخص می‌توانند دوباره به مسیر دماغه امید نیک منتقل شوند.
همین موضوع باعث شده بازگشت به سوئز به‌صورت تدریجی، محدود و قابل بازگشت انجام شود، نه به شکل یک تصمیم یکباره برای کل شبکه جهانی کشتیرانی.

تأثیر بر بازار حمل کانتینری

بازگشت خطوط به سوئز می‌تواند ظرفیت مؤثر بیشتری را وارد بازار آسیا - اروپا کند. افزایش ظرفیت، در صورت ثابت ماندن تقاضا، می‌تواند فشار نزولی بر نرخ‌های حمل این مسیر ایجاد کند.

داده‌های اخیر بازار نیز از چنین فشاری حکایت دارد. گزارش‌های بازار نشان می‌دهند نرخ‌های آسیا–اروپا در حال کاهش بوده‌اند، در حالی که مسیر ترانس‌پاسیفیک عملکرد قوی‌تری داشته است. بازگشت تدریجی سرویس‌ها به سوئز یکی از عواملی است که می‌تواند ظرفیت بیشتری را به مسیر آسیا–اروپا بازگرداند.

یکی از نکات کلیدی مطرح‌شده در تحلیل‌های اخیر صنعت این است که عبور یک کشتی از کانال سوئز به تنهایی به معنای بازگشت کامل شبکه کشتیرانی به شرایط عادی نیست.

پس از نزدیک به سه سال استفاده گسترده از مسیر دماغه امید نیک، برنامه‌های حرکت کشتی‌ها، موقعیت کانتینرها، برنامه‌های بندری، ترانشیپمنت و زمان‌بندی تحویل محموله‌ها نیز تغییر کرده‌اند. بنابراین حتی با کوتاه شدن مسیر دریایی، ممکن است سایر بخش‌های زنجیره تأمین همچنان تحت تأثیر الگوی قبلی فعالیت کنند.

بر همین اساس، روند کنونی را می‌توان بازگشت تدریجی به سوئز دانست، نه بازگشت کامل و قطعی به شرایط پیش از بحران دریای سرخ.

بازگشت خطوط بزرگ کانتینری به دریای سرخ و کانال سوئز نشان می‌دهد که شرکت‌های کشتیرانی در حال بازنگری در محاسبات مربوط به زمان سفر، ظرفیت ناوگان، هزینه و ریسک امنیتی هستند.

با این حال، ادامه این روند به وضعیت امنیتی دریای سرخ و باب‌المندب وابسته خواهد بود. در شرایط فعلی، خطوط کشتیرانی ترجیح داده‌اند به‌جای بازگشت کامل، مسیر سوئز را برای برخی سرویس‌ها و برخی جهت‌های حرکت آزمایش کنند و همزمان گزینه دماغه امید نیک را به‌عنوان مسیر جایگزین حفظ کنند.
 

تشکیل کارگروه مقابله با سوانح دریایی در هرمزگان قبلی

تشکیل کارگروه مقابله با سوانح دریایی در هرمزگان